Το ψέμα της Πρωταπριλιάς!…

Γράφει ο Χρήστος Γκερέκος

Στα παλιά τα χρόνια, η πρωταπριλιά ήταν μια ξεχωριστή μέρα, που την περίμεναν όλοι για να γιορτάσουν το ‘‘ψέμα’’ και να κάνουν αθώες φάρσες για διασκέδαση. Όχι πως δεν έλεγαν ψέματα και τις άλλες μέρες βέβαια. Το ψέμα, ως γνωστόν, γεννήθηκε μαζί με τον άνθρωπο. Όμως, θέλεις οι μικρές κλειστές κοινωνίες. Θέλεις κάποιες ηθικές αναστολές που λειτουργούσαν διότι υπήρχε και η ντροπή (είδος ‘‘εν ανεπαρκεία’’ σήμερα), ψέματα λεγόταν πάντα, αλλά με κάποιο μέτρο. Έτσι και το αθώο ψέμα της πρωταπριλιάς είχε κάποιο νόημα. Στην εποχή μας, που το ψέμα ζει και βασιλεύει 365 ημέρες το χρόνο, ποια ‘‘μέρα του ψέματος’’ να γιορτάσεις; Το ψέμα πάντως, που θα έπαιρνε και το πρώτο διεθνές βραβείο, θα ήταν να δηλώσει κάποιος πως δεν έχει πει ποτέ ψέμα…(!!)

Ο Απρίλης ήταν από τα πανάρχαια χρόνια μήνας εορτών αφιερωμένων στην Αφροδίτη. Είχε μάλιστα 29 ημέρες που έγιναν 30 επί Ιουλίου Καίσαρα και το έθιμο να γίνονται φάρσες την πρώτη του ημέρα ξεκίνησε από τον βασιλιά Κάρολο τον 9ο της Γαλλίας, ο οποίος μετέφερε την Πρωτοχρονιά από την 1η Απριλίου, που ήταν μέχρι τότε, στην 1η Ιανουαρίου.

Πολλοί εξέχοντες Γάλλοι διαφώνησαν με αυτή την αλλαγή και συνέχισαν να γιορτάζουν την 1η Απριλίου ως πρώτη ημέρα του χρόνου. Σ΄ αυτούς τους ‘‘αιρετικούς’’ ο Κάρολος έστελνε ψεύτικα δωράκια κατά το δυνατόν αστεία, τα ονομαζόμενα ‘‘γελάσματα’’ που, παρά τη διαφωνία που τους χώριζε, ήταν καλοδεχούμενα επειδή δημιουργούσαν εύθυμη διάθεση και έφερναν γέλιο.

Στην πατρίδα μας, οι παλιές εφημερίδες με πρώτο τον ‘‘Ρωμιό’’, είχαν καθιερώσει να κατασκευάζουν την πρωταπριλιά μια ψεύτικη είδηση η οποία, παρά το γεγονός ότι ήταν αναμενόμενο πως λόγω της ημέρας θα έγραφαν κάποιο ψέμα, γινόταν πιστευτή από την αληθοφάνεια που φρόντιζαν να της δώσουν οι “δράστες” που την σκάρωναν και, χιλιάδες Αθηναίοι, άλλοι κατέβαιναν στο Φάληρο για να θαυμάσουν τη φάλαινα των 60 μέτρων(!) που είχε τάχα εκβραστεί εκεί από τα κύματα. Άλλοι πήγαιναν σε εκκλησίες για να παραστούν σε ανύπαρκτους γάμους επωνύμων Αθηναίων και πολλοί μαζεύονταν σε ουρές κατά εκατοντάδες με τσάντες και καλάθια για να πάρουν φρούτα, γλυκίσματα κι ένα σωρό ‘‘καλούδια” που θα μοίραζε τάχα δωρεάν λόγω της ημέρας, ο Δήμαρχος Αθηναίων!…

Ας δούμε όμως και τι έχει γράψει για το έθιμο του ψέματος της πρωταπριλιάς, ο σατιρικός ποιητής Κώστας Νικολάου.

“Της είπα πως την αγαπώ και δεν με πίστεψε/ κι αιτία ένα έθιμο από παλιά/ την άδολη αγάπη μου πόσο την αμφισβήτησε/ γιατί η μέρα, δυστυχώς, ήταν πρωταπριλιά.

Αν ήμουνα πρωθυπουργός ή βουλευτής ή υπουργός/ δημοκρατίας πρόεδρος έστω, δεν θα ‘χε αντίρρηση κανείς/ γιατί αυτοί τα ψέματα, όπως και πριν και προσεχώς/ δίχως ντροπή, ξετσίπωτα, τα λεν ολοχρονής.

Πάντα οι ίδιοι κυβερνούν σ΄ όποιο ανήκουν κόμμα/ βάζουν κουνιάδους στη Βουλή, γιούς κι ανεψιούς ακόμα/ και ο λαός λιμοκτονεί απ τα παλιά τα χρόνια”.

Αυτά γράφει ο φίλος ποιητής  Κώστας κι όσο για το λαό, τα “κατά συνθήκην ψεύδη” βρίσκονται σε ευρεία καθημερινή χρήση, πολλές φορές και αναγκαστικά εδώ που τα λέμε και με καλή πρόθεση, σε περιπτώσεις που η αλήθεια ενοχλεί ή πληγώνει.

Βλέπεις για παράδειγμα ένα γνωστό ή φίλο σου και ξαφνιάζεσαι για τα χάλια του. Είναι αδυνατισμένος, χλωμός. Σέρνεται όπως λέμε στα πόδια του και στο κλαψιάρικό του ‘‘δεν είμαι καλά” που σου λέει, με φωνή που δύσκολα ακούγεται, για να του δώσεις κουράγιο του απαντάς “τι λες φίλε μου; Εγώ μια χαρά σε βλέπω. Πολύ καλύτερα από την τελευταία φορά που σε είχα δει πριν μήνες. Μια χαρά!” Και την ίδια ώρα διερωτάσαι πόσο να κοστίζει άραγε ένα …στεφάνι κηδείας;

Στα κατά συνθήκην ανήκουν βέβαια και οι δικαιολογίες όσων (ανδρών τε και γυναικών) διακρίνονται στο ευγενές σπορ του “κερατώματος”. Νεαρή γυναίκα βρίσκεται στο κρεβάτι κάποιου ξενοδοχείου με τον εραστή της (και φίλο του άντρα της) και στην ανησυχία του μήπως την αναζητήσει ο σύζυγος στο τηλέφωνο του σπιτιού τους και υποπτευτεί κάτι επειδή δεν του απαντά, παίρνει εκείνη τον άντρα της στο κινητό του για να δει πού είναι. Μετά τη σύντομη συνομιλία μαζί του, γυρνάει στον εραστή της και του λέει ήρεμη και χαμογελαστή: “Μην ανησυχείς! Τον ρώτησα πού είναι, και μου είπε ότι είναι μαζί σου στο καφενείο και παίζετε τάβλι…” που σημαίνει ότι γύρισε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι ή προσοχή στα αφ’ υψηλού αιωρούμενα …καλώδια της ΔΕΗ, από αμφότερους, ομού, μαζί και τους δύο!

Και όχι μόνον την πρωταπριλιά…